Tadeusz Wański

Tadeusz Wański

Tadeusz Wański (1894 - 1958) – polski fotografik, publicysta, animator ruchu fotograficznego. Jeden z najwybitniejszych i najbardziej rozpoznawalnych przedstawicieli piktorializmu  w Polsce, uznawany dziś za klasyka rodzimej fotografii artystycznej. 
Urodził się w 27.10.1894 roku w Środzie Wielkopolskiej. W 1912 roku ukończył gimnazjum humanistyczne w Wągrowcu, po czym zajął się działalnością handlową. Po osiedleniu w Poznaniu współprowadził firmę zajmującą się sprzedażą kawy i herbaty. Fotografią zainteresował się stosunkowo późno - dopiero w 1922 roku, lecz szybko rozwinął w sobie pasję i talent, które w krótkim czasie przyniosły mu uznanie artystycznego środowiska. 
Wański zadebiutował w 1923 roku podczas I Wszechpolskiej Wystawy Fotografii pt. „Światłocień”, towarzyszącej Wszechpolskiemu Zjazdowi Fotografów. W dziale fotografii amatorskiej zdobył wówczas brązowy medal, zapowiadający przyszłą karierę jednego z czołowych fotografów piktorialistów w kraju. 
Był aktywnym członkiem wielu organizacji fotograficznych: Towarzystwa Miłośników Fotografii w Poznaniu (od 1930 r. pełnił również funkcję prezesa), Polskiego Towarzystwa Fotograficznego w Warszawie i Gdańsku oraz Związku Polskich Artystów Fotografików. Należał też do elitarnego Fotoklubu Polskiego, którego był współzałożycielem i członkiem dożywotnim. Razem z Tadeuszem Cyprianem (1898 r. - 1979 r.) i Bolesławem Gardulskim (1885 r. - 1961 r.) stworzył w 1925 r. artystyczną grupę „Trójlistek poznański” , jedną z najważniejszych inicjatyw piktorialnych okresu międzywojennego. 
Twórczość Wańskiego koncentrowała się przede wszystkim na romantycznych pejzażach, wyróżniających się miękkim rysunkiem i subtelną grą światła. Mocne czernie, pełniące funkcję kompozycyjnych akcentów, zachowują przy tym lekkość i przejrzystość, podkreślając cienie oraz głębię fotograficznych przedstawień. Biele dodają ekspresji, natomiast szarości – dzięki swojej tonalnej rozpiętości budują nastrojowość obrazów. Artysta świadomie rezygnował ze szczegółów, nadając kadrom mglisty, malarski charakter.
Wański opanował do perfekcji klasyczną czarno-białą fotografię bromową, ale równie swobodnie posługiwał się jej modyfikacją – tzw. wtórnikiem, polegającym na wielokrotnym kopiowaniu negatywu i precyzyjnym retuszu. Uchodził za mistrza technik szlachetnych, szczególnie gumy, pigmentu i bromoleju, które pozwalały mu osiągać wyjątkową malarskość obrazu. Pracował między innymi na papierach bydgoskiej „Alfy” (brom normalny 42), „Filmu Polskiego”, a w latach powojennych na papierach bromowo-srebrowych firmy Kodak. Wański korzystał z autorskiej techniki, polegającej na werniksowaniu obrazu i rozjaśnianiu świateł za pomocą rozpuszczalnika. 

W okresie międzywojennym artysta zdobył liczne nagrody, wyróżnienia i dyplomy na krajowych oraz międzynarodowych wystawach, m.in. w Lucernie, Bostonie, Budapeszcie, Wiedniu, Ottawie i Zagrzebiu (Dwukrotnie został odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi za twórczość artystyczną (1938 r.,1955 r.). 
W 1957 roku otrzymał tytuł Honoraire Excellence FIAP (Excellente Fédération Internationale de l'Art Photographique). Uczestniczył w wielu wystaw zbiorowych w kraju i za granicą. Działalność artystyczną kontynuował po II wojnie światowej, współtworząc środowisko Związku Polskich Artystów Fotografików, organizacji nawiązującej do tradycji Fotoklubu Polskiego. 

Tadeusz Wański zmarł 17 grudnia 1958 roku w Gdyni. Dziś uznawany jest za jednego z najważniejszych polskich piktorialistów, a jego dorobek stanowi trwały element historii fotografii artystycznej w Polsce. 
Jego prace znajdują się w kolekcjach muzealnych między innymi w Muzeum Okręgowym w Bydgoszczy, Muzeum Fotografii w Krakowie, Fototece Związku Polskich Artystów Fotografików, Muzeum Miasta Gdyni i zbiorach prywatnych.
Na ekspozycję prezentowaną w Muzeum Fotografii w Bydgoszczy składa się zbiór 48 fotografii Tadeusza Wańskiego, pochodzących z prywatnej kolekcji, udostępnionej dzięki uprzejmości Pani Magdaleny Czoska. Wiele z tych prac nie było do tej pory prezentowanych. Tytuł wystawy pt. „Światłocień” nawiązuje nie tylko do charakterystycznej plastyki obrazów Wańskiego, którą uzyskiwał dzięki cierpliwości w obserwacji światła, ale również do tytułu czasopisma „Światłocień”.  Miesięcznik prowadzony pod redakcją Romana Ulatowskiego, zainicjował w 1923 r. I Wszechpolską Wystawę Fotografii, na której Wański, debiutując, zdobył brązowy medal.
Na wystawie prezentowane są również prace Jana Bułhaka i Tadeusza Jankowskiego, publikacje fotograficzne (m.in. podręczniki Tadeusza Cypriana czy Almanach Fotografiki Wileńskiej z 1931 r.), a także archiwalia i sprzęt fotograficzny – elementy tworzące tło historyczne oraz kontekst polskiej fotografii XX wieku.

Newsletter

KONTAKT

ul. Karpacka 52  Bydgoszcz

Adres korespondencyjny:

ul. Karpacka 52

85-164 Bydgoszcz

tel. 52 567 00 07

tel. 510 265 151

muzeumfoto@byd.pl

Deklaracja dostępności Muzeum Fotografii w Bydgoszczy

INFORMACJE

Godziny otwarcia dla zwiedzających:

wtorek 11:00 - 17:00

środa 11:00 - 17:00

czwartek 11:00 - 17:00

piątek 11:00 - 17:00

sobota 10:00 - 14:00 (w wybranych terminach)

 

PROGRAMY

Copyright @ 2021 Muzeum Fotografii Wyższej Szkoły Gospodarki.
Kalendarz